Η παγκόσμια δυναμική για τα αυτόνομα πλοία επιφανείας (MASS) επιταχύνεται και ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) κινείται αποφασιστικά για να υποστηρίξει την εξέλιξη της αυτόνομης ναυτιλίας σε μια πρακτική και εμπορική πραγματικότητα.
Καθώς η συζήτηση έχει ωριμάσει μετά από μια εκτεταμένη περίοδο διαβουλεύσεων, η εστίαση μετατοπίζεται από τις πρώιμες ιδέες για πλήρως μη επανδρωμένα πλοία σε ένα πιο ρεαλιστικό φάσμα εποπτευόμενων, αυτόνομων και τηλεχειριζόμενων επιχειρήσεων. Αυτό αντικατοπτρίζει μια αυξανόμενη κατανόηση ότι η αυτονομία δεν είναι ένας μόνο προορισμός. Αντίθετα, είναι ένα συνεχές που εξακολουθεί να βασίζεται στην ανθρώπινη συμμετοχή, είτε επί του πλοίου είτε στην ξηρά.
Η σταδιακή εξέλιξη του MASS ώθησε τον κλάδο να σκεφτεί προσεκτικά το κανονιστικό, τεχνικό και ανθρώπινο στοιχείο της αυτονομίας. Υπογραμμίζει επίσης την ευθύνη που έχουν οι ρυθμιστικοί φορείς να παρέχουν ισχυρή εποπτεία.
Η υιοθέτηση τον Μάιο του τρέχοντος έτους από τον ΙΜΟ του μη υποχρεωτικού Διεθνούς Κώδικα Ασφάλειας για τα Αυτόνομα Ναυτιλιακά Πλοία Επιφανείας (MASS Code) έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίξει την ασφαλή ενσωμάτωση αυτόνομων και τηλεχειριζόμενων εμπορικών πλοίων στην παγκόσμια ναυτιλία.
Ο Κώδικας MASS ορίζει ένα ολοκληρωμένο, βασισμένο σε στόχους πλαίσιο για να διασφαλιστεί ότι τα τηλεχειριζόμενα ή αυτόνομα πλοία σχεδιάζονται και λειτουργούν σε επίπεδο ασφάλειας, προστασίας και περιβαλλοντικής προστασίας που αναμένεται από ένα συμβατικό πλοίο — και λαμβάνοντας υπόψη τις μελλοντικές απαιτήσεις συμμόρφωσης.
Η ανάπτυξη των κανονισμών οδήγησε στη διατύπωση κρίσιμων γνώσεων και τεχνικής καθοδήγησης από τον Διεθνή Σύνδεσμο Νηογνωμόνων σχετικά με τις επιχειρησιακές πραγματικότητες αυτής της τεχνολογικής καινοτομίας.
Αυτονομία κατάλληλη για τον σκοπό
Για τους ιδιοκτήτες και τους φορείς εκμετάλλευσης σκαφών, η αυτονομία δεν είναι πάντα ο απώτερος στόχος ή η μοναδική τελική κατάσταση, αλλά μάλλον ένα εργαλείο που μπορεί να εφαρμοστεί σε διαφορετικά επίπεδα ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες. Υπό αυτή την έννοια, τα υψηλότερα επίπεδα αυτονομίας δεν είναι πάντα καλύτερα. Το «σωστό» επίπεδο εξαρτάται από το επιχειρησιακό πλαίσιο, το προφίλ κινδύνου και την απαιτούμενη ανθρώπινη συμμετοχή, και διαφορετικές λειτουργίες ενδέχεται να απαιτούν διαφορετικούς βαθμούς αυτονομίας.
Η αυτονομία είναι ένα ταξίδι και τα σταδιακά βήματά της θα πρέπει να αναπτυχθούν μέσω μιας σταδιακής, επικεντρωμένης στην ασφάλεια προόδου που εισάγει νέες δυνατότητες σε ελεγχόμενες φάσεις. Τα πρώτα βήματα μπορεί να βασίζονται σε προηγμένα, μη αυτόνομα συστήματα υποστήριξης αποφάσεων, όπως αυτοματοποιημένη παρακολούθηση, συμβουλευτικές λειτουργίες και άλλα έξυπνα εργαλεία που ενισχύουν την επίγνωση της κατάστασης σε όλα τα συστήματα πλοίων.
Καθώς αυξάνεται η επιχειρησιακή εμπειρία, μπορούν να εισαχθούν σταδιακά υψηλότερα επίπεδα αυτονομίας, επεκτείνοντας από λειτουργίες υποστήριξης αποφάσεων σε πιο αυτόνομες δυνατότητες σε πολλαπλούς τομείς του πλοίου.
Οι κανονιστικές και τεχνικές απαιτήσεις που εφαρμόζουν μια σταδιακή προσέγγιση παρέχουν προοδευτική διασφάλιση, δοκιμή και επικύρωση σε κάθε στάδιο, κάτι που τελικά υποστηρίζει τη μάθηση από την εμπειρία του πραγματικού κόσμου, ενώ παράλληλα χτίζει εμπιστοσύνη μεταξύ του πληρώματος, των φορέων εκμετάλλευσης, των ρυθμιστικών αρχών και άλλων ενδιαφερόμενων μερών.
Γεφύρωση κενών μεταξύ της μηχανικής ανθρώπινου παράγοντα και της εκπαίδευσης
Η Μηχανική Ανθρώπινου Παράγοντα (HFE) παραμένει μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις στην εξέλιξη προς τις αυτόνομες θαλάσσιες επιχειρήσεις. Ενώ πολλές αναδυόμενες τεχνολογίες πρέπει να λάβουν υπόψη τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν την ανθρώπινη δραστηριότητα, η αυτονομία βασίζεται ουσιαστικά στην ανθρώπινη συμμετοχή. Κάθε αυτόνομη λειτουργία αλληλεπιδρά με τη λήψη αποφάσεων, την εποπτεία και την παρέμβαση του ανθρώπου, πράγμα που σημαίνει ότι το ανθρώπινο στοιχείο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως δεύτερη σκέψη.
Τα τρέχοντα κενά στον τομέα της υψηλής απόδοσης (HFE) για τις αυτόνομες λειτουργίες περιλαμβάνουν την ανεπαρκή εστίαση στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι θα επιβλέπουν, θα αλληλεπιδρούν και θα παρεμβαίνουν σε αυτόνομα συστήματα. Υπάρχει επίσης έλλειψη σαφών ορισμών ή ενός κοινού σημείου αναφοράς για την αξιολόγηση λύσεων αυτόνομης πλοήγησης.
Επιπλέον, ο ρυθμός της τεχνολογικής ανάπτυξης ξεπερνά πλέον την ικανότητα προσαρμογής του προσωπικού των πλοίων. Οι δεξιότητες, οι ικανότητες και οι εκπαιδευτικές οδοί δεν έχουν εξελιχθεί με τον ίδιο ρυθμό όπως τα συστήματα που εισάγονται. Αυτό δημιουργεί ένα διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ του τι μπορεί να κάνει η τεχνολογία και του τι είναι έτοιμο να διαχειριστεί το εργατικό δυναμικό. Χωρίς στοχευμένες επενδύσεις στην εκπαίδευση και τον ανθρωποκεντρικό σχεδιασμό, αυτό το χάσμα θα συνεχίσει να αυξάνεται.
Η επαλήθευση και η επικύρωση παραμένουν στο επίκεντρο της διασφάλισης της ασφάλειας για τις αυτόνομες τεχνολογίες. Οι παραδοσιακές δοκιμές από μόνες τους δεν μπορούν να καταγράψουν το πλήρες φάσμα των σεναρίων που μπορεί να αντιμετωπίσει ένα αυτόνομο σύστημα στη θάλασσα.
Ως απαραίτητα εργαλεία, οι εικονικές δοκιμές και η προσομοίωση γέφυρας τόσο σε επίπεδο συστήματος όσο και σε επίπεδο πλήρους αποστολής επιτρέπουν στους προγραμματιστές και τους αξιολογητές να διερευνήσουν ακραίες περιπτώσεις, συνθήκες στρες και σπάνια συμβάντα που θα ήταν δύσκολο ή μη ασφαλές να αναπαραχθούν σε φυσικές δοκιμές. Όταν συνδυάζονται με δοκιμές σε πραγματικό κόσμο, δημιουργείται μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της απόδοσης του συστήματος.
Για τη βελτίωση της διαφάνειας, της συνέπειας και της εμπιστοσύνης, τα τυποποιημένα πλαίσια εικονικών δοκιμών και αξιολόγησης θα μπορούσαν να υποστηρίξουν πιο συνεπή αξιολόγηση της απόδοσης του συστήματος, ενώ παράλληλα θα δημιουργούσαν δεδομένα για την υποστήριξη της λήψης κανονιστικών αποφάσεων για το MASS.
Προσομοιωτής ναυτικής εκπαίδευσης. Πίστωση: Adobe Stock/evannovostro